Macaristan ve Ukrayna arasında giderek daha da sertleşen gerilim, Budapeşte'nin milyonlarca euro nakit para ve altın külçeleri taşıyan iki Ukrayna zırhlı banka aracına el koymasıyla daha da tırmandı.

Konvoya eşlik eden yedi Ukrayna vatandaşı da tutuklandı. Macar yetkililer, gözaltına alınan Ukraynalıların istihbarat bağlantıları olduğunu ve paranın şüpheli bir kaynaktan gelmiş olabileceğini öne sürerken, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise Budapeşte'yi "rehin almak ve para çalmakla" suçladı.

Sybiha ayrıca, Rusya yanlısı Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ı, önümüzdeki ay yapılacak Macaristan seçimleri öncesinde siyasi kazanç sağlamak için bu skandalı uydurmakla suçladı.

Araç, Avusturya'dan Ukrayna'ya nakit para taşıyordu 

Macaristan Ulusal Vergi ve Gümrük İdaresi, 40 milyon dolar ve 35 milyon euro nakit paranın yanı sıra 9 kg altından oluşan sevkiyatla ilgili olarak kara para aklama soruşturması başlattığını açıkladı. Tutuklananlardan birinin "eski bir Ukrayna istihbarat servisi generali" olduğu belirtildi.

Ukrayna'nın devlet tasarruf bankası Oschadbank, Ukrayna'daki hava yolculuğu kısıtlamaları nedeniyle karayoluyla gerçekleştirilen "rutin bir yolculuk" kapsamında Avusturya ve Ukrayna arasında nakit ve altın taşındığını açıkladı. Bankaya göre içinde personel ve dolar cinsinden yaklaşık 75 milyon dolar bulunan minibüs Budapeşte'nin merkezinde durduruldu. Araç, Avusturya'dan Ukrayna'ya nakit para taşıyordu. 

Ancak Orbán'ın siyasi direktörü Balázs Orbán, sevkiyat konusunda şüphelerini dile getirdi. Ve X'ten "Nakit ve altın dolu zırhlı araçların Macaristan genelinde taşınması, meşru finansal işlemlerin genellikle işleyiş biçimi değildir. Asıl soru basit: Bu paranın arkasında kim var ve neyi finanse etmeyi amaçlıyor?" diye yazdı.

El koyma olayı, Macaristan ve Slovakya'nın Kiev'i, Rusya'nın insansız hava aracı saldırısı sonucu hasar gören Druzhba petrol boru hattının onarımını kasten geciktirmekle suçlamasıyla ortaya çıkan doğal gaz tedariki anlaşmazlığının ardından yaşandı. Buna karşılık Orbán, Rusya'ya yönelik ek AB yaptırımlarını ve Ukrayna'ya verilecek 90 milyar avroluk ek krediyi veto etti.

Zelenski'den tehdit: "Bu kişinin adresini silahlı kuvvetlerimize, adamlarımıza vereceğiz. Onu arasınlar ve kendi dillerinde konuşsunlar"

Zelenski, perşembe günü Orbán'a yönelik fiziksel bir tehdit gibi gelen bir açıklamayla kredi vetosuna yanıt verdi. Budapeşte'de şok etkisi yaratan açıklamalarında, "Umarız Avrupa Birliği'nde biri 90 milyar avroluk krediyi bloke etmez. Aksi takdirde bu kişinin adresini silahlı kuvvetlerimize, adamlarımıza vereceğiz. Onu arasınlar ve kendi dillerinde konuşsunlar" dedi.

Ukraynalı yetkililer, Orbán'ı önümüzdeki ay yapılacak ve büyük çekişmeye sahne olacak seçim öncesinde siyasi kazanç sağlamak amacıyla skandalı başlatmakla suçladı. Son anketler, muhalefet adayı Péter Magyar'ın önümüzdeki ay yapılacak seçimde ezici bir zafer kazanacağını ve bunun da Orbán'ın 16 yıllık iktidarına son vereceğini gösteriyor.

Orbán ise Ukrayna konusunda söylemini sertleştirdi ve Magyar’ın kazanmasının Macaristan’ın savaşın içine çekilmesine yol açabileceğini öne sürdü.

Zelenski'nin ifadeleri anketlere göre oyu düşen Orbán'ın işine yaradı

Macar analistler, Zelenski'nin sözlerinin Orbán'ın işine yaradığını ve anketlerde ona yardımcı olabileceğini söyledi. Budapeşte merkezli Siyasi Sermaye (Political Capital) düşünce kuruluşundan Robert Laszlo, Zelenski'nin tehditlerinin "Macar hükümetinin aylardır kışkırttığı savaş psikozunu" tetiklemek ve kamuoyunun ruh halini değiştirmek için yeterli olabileceğini belirtti.

"Viktor Orbán'ı tekrar oyuna dahil edecek kişinin Ukrayna cumhurbaşkanı olacağını kimse beklemiyordu" dedi.

Alman Marshall Vakfı'nda analist olan Zsuzsanna Végh de aynı fikirdeydi: "Zelenski'nin yorumları Orbán'ın işine yaradı. Bunu kolayca kendisine yönelik bir tehdit yerine Macaristan'a yönelik bir tehdide dönüştürebildi ve böylece kendi anlatısını güçlendirdi" dedi.

Muhalefef adayı bile Orbán'ı savunmak zorunda kaldı

Ukrayna meselesiyle ilgili tartışmaya doğrudan dahil olmaktan kaçınmaya çalışan Magyar, görünüşe göre bu konuda zemin kaybetmekten endişe ederek Orbán'ı savunmak zorunda kaldı.

Macar yetkililer cuma günü, gözaltına alınan yedi Ukraynalının Macaristan'dan sınır dışı edileceğini açıkladı, ancak ele geçirilen para ve altının akıbeti henüz netleşmedi.

Tutukluların avukatı Lóránt Horváth, 24.hu haber sitesine yaptığı açıklamada, müvekkillerini bulmaya çalıştığını ancak nerede tutulduklarına dair hiçbir bilgisi olmadığını söyledi. "Burada neler olup bittiğini gerçekten anlayamıyorum, ama bu normal bir prosedür değil" dedi.

Kaynaklar: The Guardian - Euronews