Güney Kıbrıs’ta düzenlenen gayriresmî Avrupa Konseyi’nin ilk günü gece yarısı civarında tamamlandı. Avrupa liderleri, 42.7 maddesinin etkinleştirilmesine ilişkin tartışmanın bir sonraki aşamaya taşınması konusunda uzlaştı ve sürece dair bir ön taslak hazırlanmasını kararlaştırdı.

Fileleftheros gazetesinin, Ayia Napa marinasında Avrupa liderlerinin akşam yemeğinde yapılan görüşmelere yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Hristodulidis’in 42.7 maddesine ilişkin girişimi ve önerisi AB liderleri tarafından kabul edildi. Görüşmede, söz konusu maddenin etkinleştirilmesine yönelik belirli parametreleri içeren bir taslak plan hazırlanması konusunda anlaşmaya varıldı.

Kaynak: Fileleftheros

Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, Associated Press’e (AP) zirveden bir gün önce verdiği özel demeçte, güney Kıbrıs'ta bir araya gelecek Avrupa Birliği liderlerinin, saldırıya uğrayan bir üye ülkenin birlik ortaklarına yardım çağrısında bulunması durumunda ne yapılması gerektiğine dair bir kılavuz hazırlamaya başlamaları gerektiğini söylemişti. Nikos Hristodulidis’in, konuyu gündeme taşırken Kıbrıs’taki İngiliz üssüne İran tarafından düzenlenen İHA saldırısını gerekçe göstermesi dikkat çekti.

42.7. madde, silahlı saldırıya uğrayan bir AB üyesi devlete diğer üye ülkelerin tam destek sağlama yükümlülüğünü öngörüyor

AB Antlaşması’nın karşılıklı savunma maddesi 42.7’ye göre, bir üye devletin kendi topraklarında silahlı saldırının mağduru olması halinde, diğer üye devletler, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi uyarınca, ellerindeki tüm imkânlarla o devlete yardım ve destek sağlamakla yükümlüdür. 

Maddeye göre, “Bu alandaki taahhütler ve iş birliği, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü kapsamındaki taahhütlerle uyumlu olmalıdır. NATO, NATO’ya üye olan devletler için kolektif savunmalarının temeli ve bunun uygulanacağı forum olmaya devam eder.”

Avrupa Birliği liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın sık sık tehdit ettiği gibi ABD’nin ittifaktan çekilmesi ihtimaline karşı, bir gün NATO’nun 5. maddesinin yerini alabilecek bir karşılıklı yardım mekanizmasının oluşturulmasına yönelik iç süreci başlatmaya olumlu yaklaştı.

AB üyesi devletler arasında 42.7. madde bugüne kadar yalnızca bir kez, 13 Kasım 2015 Paris terör saldırılarının ardından Fransa tarafından işletildi. Buna karşılık üye devletler Fransa’ya dayanışma ve destek ifade etti. Fransa, diğer üye devletlerden uluslararası terörle mücadeleye daha fazla katkı sağlamalarını özellikle talep etti. Bu da Fransa’nın, Ocak 2015’teki Charlie Hebdo terör saldırılarının ardından başlatılan ve yaklaşık 10 bin asker ile 4 bin 700 polis ve jandarmanın görevlendirildiği Sentinelle Operasyonu’nu güçlendirmesine imkân tanıdı.

Kaynaklar: Avrupa Parlamentosu – EEA