Pandeminin getirdiği dijital dalgalanmanın perakende ve e-ticarette dönüşümü hızlandırması gibi, finans da yeniden şekilleniyor.

Tüm dünyada fiziksel ödemelerden dijital ödemelere geçiş COVID-19 salgınıyla beklenenin çok ötesinde bir hızla ve salgında ötürü fazlasıyla dramatik bir ruh haliyle yaşandı. Dünya çapındaki nakitsiz işlemlerin payının iki ila beş yıl içinde ulaşması beklenen seviyeye, sadece 1 yılda, 2020 yılında ulaştığı tahmin ediliyor. 

Bazı firmalar dijital telaştan para kazanırken, diğerleri değişime ayak uyduramadıkları için geride kalacak. Sermaye piyasaları yeni bir çağın doğduğunu düşünüyor: Konvansiyonel bankalar, küresel bankacılık ve ödemeler endüstrisinin toplam piyasa değerinin artık % 72'sini oluşturuyor. 2020 başında klasik bankalar % 81’lik ve on yıl önce % 96’lık bir paya sahipti. Ant Group ve PayPal gibi Fintek [Finansal Teknoloji] firmaları artık sektörün toplam piyasa değerinin % 11'i oluşturuyor. Finteklerin toplam  piyasa değeri bu yıl neredeyse ikiye katlanarak yaklaşık 900 milyar dolara çıktı. Visa gibi geleneksel banka dışı ödeme firmaları da patlama yaşıyor ve sektör toplamının % 17'sini oluşturuyor. 

Dijitalleşmedeki hızlanma en çok ödemelerde görülüyor. Salgından ötürü birkaç yıl ileri sıçrayan çevrimiçi alışverişte adeta patlama yaşandı. Gerçek mekanda faaliyet gösteren mağazaların müşterilerine çevrimiçi olarak ulaşmaya çabalamakta tereddütleri ortadan kalktı. Stripe'ın başkanı John Collison, Paris'teki asırlık çiftçi pazarında fiziksel olanlar yerine sanal kasalar kurulmasına yardımcı olduklarını söylüyor. Amerika'nın birçok restoran ve teslimat firması ile çalışan bir ödeme firması Marqeta tarafından işlenen yemek siparişi hacimleri Mart ve Nisan ortası arasında üç katına çıktı.

31 ülkedeki hükümetler temassız ödemelerde limitleri artırarak temassız ödemeye geçişi teşvik etti. Değişim, kartların ötesine geçiyor. Şirketlerin banka transferleriyle ödeme toplamasına yardımcı olan GoCardless'tan Hiroki Takeuchi, spor salonları gibi birçok üye işletmenin yazar kasalardan otomatik ödemelere geçiş için sundukları fırsatlardan yararlandığını söylüyor. Tüketiciler, akrabalarına para göndermek veya çevrimiçi fitness dersleri satın almak için eşler arası P 2 P [kişiden kişiye elektronik ödeme] hizmetleri kullanıyor. Amerika'da bir P 2 P firması olan Venmo tarafından işlenen ödemeler, ikinci çeyrekte yıllık bazda % 50 arttı.

Batı dışındaki ülkelerde mobil cüzdanlar, pandemi öncesinde de yaygınlaşıyordu. Singapur'daki 18.000 seyyar satıcıdan üçte biri, tüketicilerin Temmuz ayından bu yana QR kodunu tarayarak ödeme yapmasına izin veriyor. Bu sadece iki ayda % 50'nin üzerinde bir artışa denk geliyor. Afrika'daki birçok hükümet mobil cüzdanları temel hizmet aracısı ilan etti ve transfer ücretlerini yasakladı. Kenya'da her yerde bulunan bir mobil para hizmeti olan M - PESA'da tutulan miktarlar, yalnızca Mayıs ayında beşte bir oranında yükseldi.

Dijitalleşme, finansın diğer alanlarında da öne çıkıyor. Dünyada milyonlarca hane hükümetlerden teşvikler ve ödemeler aldığı için, birçoğu sıfır ücretli e-broker kullanarak kanepelerinden hisse senetleri satın alabildi. TD Ameritrade'den bir broker olan Keith Denerstein, dünya çapındaki müşterilerin 2020'de hisse satın almak içim % 50’den daha fazla yeni hesap açtığını söylüyor.

Bu arada, poliçe satmak için acentelere bel bağlayan sigortacılar, acentesiz çalışmaya başladı. Manulife'nin Güneydoğu Asya birimini yöneten Sachin Shah, ürünlerinin % 97'sinin artık çevrimiçi olarak satın alınabileceğini ifade ediyor.

Değişime kısmen ayak direyen Batılı kredi verenler, mobil uygulamalarda yeniliklerle dijital satışları arttırmaya çalışıyor ancak gelişmekte olan piyasalarda adaptasyon daha hızlı seyrediyor. Üç kıtayı kapsayan İspanyol bankacılık grubu, Santander'in Genel Müdürü José Antonio Álvarez, yılın ilk yarısında dijital kanal kullanımının 2019'un ilk yarısı ile karşılaştırıldığında Avrupa'da % 20, Güney Amerika'da % 30 ve Meksika'da % 50 arttığını vurguluyor.

Dijital finans, son aylarda daha fazla insanın dijital bankacılık sistemine üye olmasını sağladı. Nisan ayında Singapur'un en büyük kredi sağlayıcısı olan DBS, göçmenlerin dijital olarak eve para gönderebilmeleri için bir haftada 40.000 göçmene hesap açtı. 60 milyon kişiye yardım ulaştıran Brezilya hükümeti, Amazon'daki vatandaşlarına daha hızlı yardım göndermek için giderek daha fazla mobil yolu kullanıyor. Kenya'nın en büyük bankası, KCB’nin partonu Joshua Oigara, COVID-19 salgınından beri bankanın mobil uygulamasını kullanan müşteri sayısının ikiye katlandığını belirtiyor. KCB Haziran ayında mobil cüzdanlardan banka hesaplarına 35 milyar şilin (329 milyon dolar) transfer yapıldığını ve Ocak ayına göre altı kat fazla mobil cüzdan kullanıldığını açıklıyor.

Kullanıcı davranışındaki bu değişikliklerin kalıcı olması muhtemel görünüyor. Birçok banka müşterisi salgın öncesinde teknolojiye aşina değildi ve anketler müşterilerin teknoloji kullanmaktan hoşlandıklarını gösteriyor. Forrester araştırma şirketi, Nisan ayında Amerikalı yetişkinlerin yaklaşık beşte birinin ilk kez dijital ödeme kullandığını kaydediyor. Latin Amerika'daki en büyük Fintech ve dünyanın en yenilikçi şirketlerinden Brezilya merkezli Nubank, Şubat ayından bu yana her ay 60 yaşın üzerinde 30.000 kullanıcı kazandı. Bir danışmanlık şirketi olan Bain yaptığı küresel bir ankette, tüketicilerin % 95'inin salgın sonrası dijital bankacılığı kullanmayı planladığını ortaya koydu. 

Fiziksel şubelerini küçültmeyi planlayan bankalar, şubeleri tahmin ettiklerinden daha hızlı kapatıyorlar. Brezilyalı kreditörler bu yıl toplam şubelerin % 7'sini oluşturan 1.500 şubeyi kapattı. Avrupa'daki bankalar toplamda 2.500 şubeyi kapatmayı planlıyor. Bankalar günlük işleri çevrimiçi tutmak için çaba gösteriyor. ABD’nin en büyük kredi kuruluşu JPMorgan Chase'den Allison Beer, açık kalan şubelerini “yüksek değerli” hizmetler sunmak üzere sık sık yenilediklerini kaydediyor.
Kaynak: The Economist