ABD Başkanı Trump ve Çin lideri Şi Cinping, perşembe günü Pekin'de bir araya gelerek ticaret, İran, Tayvan ve diğer ihtilaflı konulara odaklanacak kritik bir zirveye başladı.

ABD Başkanı Trump’ın yaklaşık on yıl sonra Çin'e yaptığı ilk ziyaret olan bu görüşme, süper güçler arasında hüküm süren yumuşamanın devam edip etmeyeceğini ve her iki tarafın da ne gibi tavizler vermeye istekli olduğunu belirleyecek.

Şi Cinping, perşembe sabahı Pekin'in merkezindeki Halk Büyük Salonu'nun dışında Donald Trump ile bir araya geldi. El sıkıştılar ve Trump, Şi Cinping’in koluna hafifçe vurduktan sonra, iki lider onur kıtasının ve tezahürat yapan çocukların arasından birlikte yürüdüler. ABD ulusal marşı çalınırken, Tiananmen Meydanı'nda 21 pare top atışı yankılandı.

Çin lideri Cinping: “Düşman değil, ortak olmalıyız”

Büyük Salon'da her iki lider de ABD-Çin ilişkisinin önemini vurguladı. Şi Cinping, iki ülkenin "karmaşık ve çalkantılı bir dünya" ile mücadele etmek için birlikte çalışması gerektiğini söyledi.

“Düşman değil, ortak olmalıyız. Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ortak çıkarların, aralarındaki farklılıklardan daha ağır bastığına her zaman inandım” dedi.

Trump: “Bir sorunumuz olduğunda ben sizi arardım, siz de beni arardınız; insanlar bunu bilmez”

Trump, Çin lideri ile kişisel ilişkisini vurguladı. Trump, “Bir sorunumuz olduğunda ben sizi arardım, siz de beni arardınız; insanlar bunu bilmez. Ne zaman bir sorunumuz olsa bunu çok hızlı şekilde çözerdik ve birlikte harika bir geleceğimiz olacak” dedi.

Her iki heyetin uzun bir masa etrafında karşılıklı oturduğu sırada Şi Cinping’e, “Siz büyük bir lidersiniz” diyen Trump, “Dostunuz olmak benim için bir onur ve Çin ile ABD arasındaki ilişki her zamankinden daha iyi olacak” ifadelerini kullandı.

İki lider en son ekim ayında Güney Kore'de bir araya gelmiş ve Pekin'in, Amerikan yönetiminin Çin mallarına uyguladığı üç haneli gümrük vergilerine karşılık olarak nadir toprak elementleri ihracatına kapsamlı yeni kısıtlamalar getirme tehdidinde bulunduğu yıpratıcı ticaret savaşını durdurma konusunda anlaşmışlardı.

Çin Devlet Başkanı o dönemde bu önlemleri bir yıl ertelemeye karar vermişti. Zirvede akıllarda dolaşan soru ise Çin'in bu uzatmaya razı olup olmayacağıdır.

Trump, cuma günü sona erecek olan Pekin gezisinin ticaret ve yatırıma odaklanacağını söyledi.

Amerikan iş dünyasından pek çok isim Trump ve heyeti ile birlikte Çin’e gitti

Amerikan iş dünyasından birçok üst düzey yönetici, Trump'la birlikte Çin'e gitti. 

Amerikalı iş dünyası liderleri ve üst düzey yönetim yetkilileri, Pekin'deki Halk Büyük Salonu'nda ABD Başkanı Trump için düzenlenen karşılama törenine katıldı.

Tesla CEO'su Elon Musk, Apple CEO'su Tim Cook ve Nvidia CEO'su Jensen Huang, Trump'a Çin ziyaretinde eşlik eden iş dünyası liderleri arasında yer alıyor. Trump’la birlikte seyahat eden üst düzey yönetim yetkilileri arasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de bulunuyor.

Amerikalı iş dünyası liderleri, Çin pazarını daha da açacak önlemler için baskı yapıyor olsa da, analistler büyük bir anlaşmanın olası olmadığını söylüyor. Pekin'in Boeing uçakları ve soya fasulyesi ve sığır eti gibi ABD tarım ürünlerinin alımı konusunda bazı sınırlı vaatlerde bulunabileceğini belirtiyorlar.

İran ve Tayvan…

ABD Başkanı Trump’ın ayrıca, ABD ve İsrail'in şubat ayı sonlarında başlattığı ve çıkmaza giren savaşı sona erdirmek için Çin'in Orta Doğu'daki en yakın ortağı olan Tahran'ı ikna etmeye yardımcı olması için Çin Devlet Başkanı’na çağrıda bulunması bekleniyor.

Şi Cinping’in de başka öncelikleri de olacak. Analistler, diğer şeylerin yanı sıra, ABD'nin ileri teknoloji ihracat kontrollerinin gevşetilmesini ve Trump'ın Çin mallarına uygulanan gümrük vergilerini artırmayacağına dair söz vermesini savunabileceğini söylüyor.

Ancak Çin liderinin asıl önceliği, ABD ile savaşa yol açabilecek en büyük sorun olan Tayvan'dır. Şi Cinping, Trump'ı Tayvan'ın bağımsızlığına karşı olduğunu söyleyerek uzun süredir devam eden ABD politikasından kopmaya ikna etmeye çalışabilir. Çin'in bir diğer önceliği ise ABD'yi Tayvan'a silah satışlarını kısıtlamaya ikna etmektir.

ABD'nin Tayvan'a yönelik politikalarında büyük değişiklikler yapmaya zorlamak zor bir iş olurdu. Ancak öte yandan, Şi Cinping'in oynayabileceği güçlü bir kozu var: Çin'in İran üzerindeki ekonomik nüfuzu ve savaşın başlamasından bu yana kapalı olan hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına potansiyel olarak yardımcı olabileceği ihtimali.

Kaynaklar: New York Times – Wall Street Journal