Dünya Sağlık Örgütü, cumartesi geç saatlerde Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda'da Ebola virüsünün yayılmasını küresel bir sağlık acil durumu ilan etti.

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) açıklamasına göre, cumartesi günü itibarıyla Kongo'nun başkenti Kinshasa ve Uganda'nın başkenti Kampala'da da vakalar doğrulandı.

Salgının ilk tespit edildiği Kongo'nun Ituri eyaletinde, virüse bağlı 246 şüpheli vaka ve 80 ölüm bildirildi; ancak laboratuvar testleriyle virüsle kesin olarak bağlantılı olduğu belirlenen sadece sekiz vaka vardı.

Afrika'nın önde gelen halk sağlığı otoritesinin, Kongo'nun kuzeydoğusundaki bir eyalette onlarca şüpheli ölümle bağlantılı bir salgın olduğunu ilk kez duyurmasından bir gün sonra DSÖ salgın için küresel sağlık acil durumu ilan etti.

"Bundibugyo suşunda vaka ölüm oranı çok yüksektir"

Laboratuvar analizleri, virüsün Bundibugyo suşu olduğunu doğruladı. Bu varyanta karşı aşı bulunmamaktadır. Ebola virüsünün şu ana kadar aşı geliştirilebilen tek varyantı Zaire suşudur.

Kongo Sağlık Bakanı Samuel-Roger Kamba, cumartesi günü Kongo'nun başkenti Kinşasa'da düzenlediği basın toplantısında, "Bundibugyo suşu için aşı ve özel bir tedavi bulunmamaktadır" diyerek, "Bu varyantta ölüm oranı çok yüksektir; %50'ye kadar ulaşabilir" diye ekledi.

DSÖ, salgının boyutunun şu anda tespit edilen ve bildirilenlerden çok daha büyük olabileceğini belirterek, "uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu" ilan etti. Örgüt, çeşitli bölgelerden toplanan 13 örneğin sekizinin pozitif çıktığını bildirdi.

DSÖ’nün yaptığı açıklamada, "Şu anda bu olayla ilişkili gerçek enfekte kişi sayısı ve coğrafi yayılım konusunda önemli belirsizlikler bulunmaktadır" denildi.

Dünya Sağlık Örgütü, salgının pandemi acil durumu kriterlerini karşılamadığını belirtti.

“Uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” ilanı, koordineli uluslararası müdahale gerektiren bir halk sağlığı riskine işaret eder. Bu tanımlama, üye ülkeleri virüsün yayılmasına hazırlanmaya ve salgını kontrol altına almak için gerekli aşıları, tedavileri ve diğer kaynakları paylaşmaya teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

DSÖ’nün açıklamasına göre, Kampala'da teyit edilen iki vakadan biri ölümle sonuçlandı ve bu vakalar arasında görünürde bir bağlantı yoktu; ancak vakalar, Kongo'dan seyahat eden kişilerde 24 saat arayla tespit edildi. Uganda yetkilileri daha önce, 11 Mayıs'ta Kampala'daki bir hastaneye yatırılan ve üç gün sonra ölen 59 yaşında bir Kongolu erkeğe ilişkin tek bir vaka tespit ettiklerini açıklamıştı. DSÖ, Kinshasa'daki teyit edilen vakanın ise Ituri Eyaleti'nden dönen bir kişiyle ilgili olduğunu belirtti.

Ituri eyaletinde 246 şüpheli vaka, Rwampara, Mongbwalu ve eyaletin ana şehri Bunia dahil olmak üzere en az üç bölgede tespit edildi. Örgüt, çeşitli bölgelerde alışılmadık toplu ölüm vakalarının bildirildiğini ve komşu Kuzey Kivu eyaletinde de şüpheli vakaların tespit edildiğini ekledi.

Salgına neden olan Ebola Bundibugyo suşu için onaylanmış bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor

Kuruluşun açıklamasına göre, salgının yayılma riski, insani kriz, yüksek nüfus hareketliliği ve salgın bölgesindeki geniş bir kayıt dışı sağlık hizmetleri ağı nedeniyle daha da artıyor. DSÖ’ye göre, salgına neden olan Ebola Bundibugyo suşu için onaylanmış bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor.

Ituri eyaleti, isyancı gruplarla bağlantılı şiddet olaylarına onlarca yıldır sahne olmuştur. Uganda ve Güney Sudan'a sık sık sınır ötesi geçişler, enfekte kişilerin temaslılarının izlenmesini daha da zorlaştırabilir.

Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, cuma günü yaptığı bilgilendirmede, örgütün şüpheli Ebola vakaları hakkında ilk olarak 5 Mayıs'ta bilgilendirildiğini ve soruşturma için Ituri'ye bir ekip gönderdiğini söyledi. İlk örneklerin virüs açısından negatif sonuç verdiğini, çünkü saha ekipmanlarının yalnızca ruhsatlı aşısı bulunan Zaire türü Ebola'yı tespit edebildiğini belirtti.

Dr. Tedros'un açıklamasına göre, örnekler daha sonra Kinshasa'daki Ulusal Biyomedikal Araştırma Enstitüsü'ne gönderildi ve enstitü perşembe günü bazılarının Ebola virüsü taşıdığını doğruladı.

Salgının Kongo ve Uganda'nın başkentlerine yayılması, bulaşıcı hastalıkların yoğun kentsel ortamlarda daha hızlı yayılabilmesi nedeniyle halk sağlığı çalışanları için bir zorluk oluşturabilir.

Bulaş, vücut sıvıları veya enfekte bir kişinin kanına maruz kalınması yoluyla gerçekleşir

Virüsün insanlara bulaşması, vücut sıvıları veya enfekte bir kişinin (yaşayan veya ölü) kanına maruz kalınması yoluyla gerçekleşir. Enfekte kişiler ancak semptomların ortaya çıkmasından sonra bulaşıcı hale gelir ve kuluçka süresi 21 güne kadar sürebilir.

Kaynaklar: New York Times - Le Monde