Birleşmiş Milletler'in (BM) Dünya Meteoroloji Örgütü, iklim krizinin şiddetlenmesiyle birlikte 2030 yılına kadar rekor düzeyde sıcak bir yılın yaşanmasının neredeyse kesinleştiği konusunda uyardı.

Bu yılın sonlarına doğru El Niño olayının yaşanması beklendiğinden, küresel sıcaklık rekoru 2027 gibi erken bir tarihte kırılabilir.

Fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonları artmaya devam ediyor, bu da daha fazla ısıyı hapsediyor ve bu hafta İngiltere ve Avrupa'yı vuran rekor kıran sıcak hava dalgası da dahil olmak üzere daha aşırı hava olaylarına yol açıyor.

Küresel ısınmanın halihazırda her dakika bir can kaybına yol açtığı tahmin ediliyor ve emisyonlar hızla azalmadığı takdirde bu sayının artması muhtemel.

2024 yılı rekorunu aşacak en sıcak yıl bekleniyor

Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi tarafından Dünya Meteoroloji Örgütü için hazırlanan raporda, 2026 ile 2030 yılları arasında en az bir yılın 2024 yılını aşarak şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yıl olma olasılığının %86 olduğu öngörülüyor. 2026-2030 arasındaki beş yıllık dönemde ortalama sıcaklığın sanayi öncesi ortalamanın 1,5°C üzerinde olma olasılığı ise %75 olarak belirtiliyor.

BM İklim Değişikliği Başkanı Simon Stiell şunları söyledi: “Avrupa'daki son sıcak hava dalgası, iklim krizinin hem insani hem de ekonomik etkilerinin giderek arttığının acımasız bir hatırlatıcısıdır. Hindistan ve Asya'nın diğer bölgeleri gibi dünyanın birçok başka yeri de bundan ağır şekilde etkileniyor.”

"İnsan hayatını, işletmeleri ve ekonomileri aşırı sıcaklardan ve iklim değişikliğinin diğer birçok yükselen maliyetinden korumak her ulusun temel görevidir ve bu, fosil yakıt bağımlılığından çok daha hızlı kurtulmakla başlar" diyen Stiell, temiz enerjinin artık fosil yakıtlardan daha ucuz ve daha hızlı üretilebildiğini belirtti.

Bilim insanları, 1,5°C'nin üzerindeki ısınmanın daha şiddetli sıcak hava dalgalarına, kuraklıklara, fırtınalara ve sellere yol açma riskini taşıdığını ve toplulukların uyum sağlamasını zorlaştırdığını defalarca uyardılar. Bununla birlikte, önlenen her bir derecelik ısınma, hasarı azaltır.

Paris Anlaşması'nın küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde sınırlama hedefi 20 yıllık bir dönem üzerinden değerlendiriliyor, ancak artık bu hedefe ulaşılması olası görünmüyor. Daha düşük olan 2°C hedefi ise acil önlem alınması halinde ulaşılabilir durumda. Dünya Meteoroloji Örgütü raporu, 2026 ile 2030 yılları arasında herhangi bir yılın sanayi öncesi ortalamanın 2°C üzerinde seyretme olasılığının %1'den az olduğunu ortaya koydu.

El Niño

Yıl sonuna doğru gerçekleşmesi beklenen doğal ve döngüsel hava olayı El Niño nedeniyle küresel sıcaklıkların artması öngörülüyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi'nin son tahminlerine göre, Aralık 2026 ile Şubat 2027 arasında El Niño olma olasılığı %96, süper El Niño olma olasılığı ise %35 .

El Niño olayları, Pasifik Okyanusu'ndaki rüzgarların değişmesi sonucu okyanusta depolanan ısının atmosfere salınmasıyla oluşur. Dünya Meteoroloji Örgütü raporunun baş yazarı Dr. Leon Hermanson şunları söyledi: "2026 yılının sonu için bir El Niño öngörülüyor ve bu da bir sonraki yılın, yani 2027'nin, rekor kıran bir yıl olma olasılığını artırıyor."

Arktik bölgesi, küresel ortalamadan üç kat daha hızlı ısınıyor

İngiliz meteoroloji dairesi Met Office, BM Dünya Meteoroloji Örgütü'nün yıllık ve on yıllık iklim tahminleri için önde gelen merkezidir ve dünyanın dört bir yanındaki 13 enstitünün tahminlerini sentezler. Yeni rapor, Arktik'teki önümüzdeki beş kışın son ortalamaların 2,8°C üzerinde geçeceğini öngörüyor; bu da bölgenin küresel ortalamadan üç kat daha hızlı ısındığı anlamına geliyor.

Rapor ayrıca yağış tahminlerinde de bulunuyor ve önümüzdeki beş yıl içinde mayıs-eylül ayları arasında Kuzey Avrupa, Sahel, Alaska ve Sibirya'nın normalden daha yağışlı, Amazon'un ise daha kurak geçeceğini öngörüyor.

Kaynak: The Guardian