Letitia James'in açıklamasına göre, Cal-Maine Foods, Versova-Centrum ve Hickman's Egg Ranch şirketleri "günlük yumurta fiyat endeksini etkilemek için yasa dışı bir şekilde iş birliği yapmış" ve bu da "dağıtımcılar ve tüketiciler için fiyatları yapay olarak şişirmiştir." 

Rakip firmalar aralarında anlaşarak fiyatları nasıl şişirdi?

Başsavcı James’in yürüttüğü soruşturma, en az 2022 yılının başından itibaren üç büyük yumurta üreticisinin, yumurta tedarik sözleşmelerinde yaygın olarak kullanılan Urner Barry referans fiyatlandırma hizmetinin günlük fiyatlarını etkilemek amacıyla teklif stratejilerini gizlice koordine ettiğini ortaya çıkardı.

Şirketler, piyasayı manipüle etmek amacıyla yapay biçimde yüksek fiyatlı sahte teklifler verdi, ardından bu teklifleri geri çekerek Urner Barry fiyat göstergelerini kasıtlı olarak yükseltti. Bunun sonucunda ülke genelinde perakendecilerin ve tüketicilerin ödediği yumurta fiyatları yapay biçimde arttı.

Anlaşmaya göre, soruşturmaya dahil olan 17 eyalete üç üretici tarafından 3,3 milyon dolar tutarında bir para cezası ödenmesi öngörülüyor ve bu üreticilerin söz konusu eyaletlerdeki gıda bankalarına ve sivil toplum kuruluşlarına toplam 53 milyon yumurta teslim etmeleri gerekiyor.

İç kontrol önlemleri

New York Eyaleti'ne 4.968.000 yumurta gönderilmesi planlanıyor. İlk sevkiyat olan 280.280 yumurta Brooklyn'e teslim edildi ve kalan sevkiyatların ekim ayına kadar devam etmesi bekleniyor. Sevkiyat alacak diğer eyaletler ise şunlardır: Arizona, Kaliforniya, Colorado, Connecticut, Florida, Hawaii, Iowa, Maryland, Minnesota, Kuzey Carolina, Ohio, Pennsylvania, Teksas, Utah, Vermont ve Wisconsin.

Üç üretici firmanın da bunun tekrar yaşanmasını önlemek için iç kontrol önlemleri alması gerekiyor.

Amerika Birleşik Devletleri'nde yumurta fiyatları son yıllarda, özellikle de Amerikan çiftliklerinde artan kuş gribi salgınlarıyla birlikte 2025 yılında rekor seviyelere ulaştı. Mart 2025'te tarihi zirveye ulaşarak bir yılda %96 oranında artarak iki katına çıktı.

Kaynaklar: ABD NY Başsavcılığı sitesi – Le Monde/AFP