Brüksel'in Avrupa'yı yeniden sanayileştirme planı, Pekin'in öfkesini tetikledi ve Çin, pazartesi günü yayınladığı bir bildiriyle tepkisini dile getirdi.

Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Stéphane Séjourné'nin ekibi, Çin Ticaret Bakanlığı'nın 27 Nisan Pazartesi günü yayınladığı bildirinin sonuçlarını değerlendirmek amacıyla Pekin'in bildirilerini kapsamlı bir şekilde analiz etti. İlk sonuçları şu oldu: Çin Ticaret Bakanlığı'nın, Avrupa Birliği'nin (AB) "Avrupa'da Üretilmiştir" sloganıyla kıtayı yeniden sanayileştirme planlarını sürdürmesi durumunda AB'ye yönelik tehditleri konusunda aşırı endişe duyulacak bir neden yok. En azından Brüksel'in inanmak istediği bu denebilir.

Yasa tasarısı, kamu ihalelerinde ve devlet yardımlarında Avrupa şirketlerine öncelik veriyor

Pekin, Brüksel tarafından 4 Mart'ta sunulan ve şu anda üye devletler ve Avrupa Parlamentosu tarafından incelenmekte olan Sanayi Hızlandırma Yasası'na (IAA, Industrial Accelerator Act ) odaklanmış durumda. Sanayiyi 2035 yılına kadar AB'nin gayri safi yurtiçi hasılasındaki %20'lik (bugünkü %14'e kıyasla) 1990'ların başlarındaki seviyesine geri getirmeyi amaçlayan bu yasa, kamu ihalelerinin verilmesinde ve devlet yardımlarının tahsisinde Avrupa önceliğini getirirken, aynı zamanda yabancı yatırımlar üzerindeki kontrolleri de güçlendiriyor. İstihdamı ve kıtanın ekonomik güvenliğini doğrudan etkileyen çelik, rüzgâr enerjisi, ısı pompaları ve otomotiv gibi stratejik sektörlere odaklanıyor.

Belirli bir ülkeden bahsedilmese de, sanayi hızlandırıcı programın Çin'in ticari saldırısına karşı koymak için tasarlandığı şüphesizdir. Amerikan pazarlarından büyük ölçüde mahrum kalan ve durgun iç tüketimden dolayı engellenen Çin, iş modelini ihracata doğru yeniden yönlendirdi ve büyümesinin büyük kısmını buradan sağlıyor. 2000'li yılların başlarındaki şoktan sonra yaşanan"ikinci Çin şoku " karşısında Avrupa fabrikaları zorlanıyor ve çok sayıda çalışanı işten çıkarıyor. Dünyanın eski üretim merkezi olan Çin'in artık teknoloji açısından Batı ülkelerinden pek de geri kalmadığı düşünüldüğünde, bu durum daha da endişe verici.

Çin’den "ciddi endişeler" açıklaması

Çin Ticaret Bakanlığı, mevcut haliyle Çinli şirketlere ve yatırımcılara karşı "ayrımcılık" getiren yasa tasarısı hakkında "ciddi endişelerini" dile getirdi. Açıklamada ayrıca, "AB, Çin'in önerilerini görmezden gelip bu metni kabul etmekte ısrar ederse ve bu durum Çinli şirketlerin çıkarlarına zarar verirse, Çin'in karşı önlemler almaktan başka seçeneği kalmayacaktır" ifadelerine yer verildi.

Stéphane Séjourné'ye yakın bir kaynak Fransız Le Monde gazetesine, "Çin'in bu açıklaması stratejimizin geçerliliğini teyit ediyor ve diğer vakalarda gördüklerimizin aksine herhangi bir somut tehdit içermiyor" diyerek, Pekin'in AB'nin Çin elektrikli otomobillerine gümrük vergisi uygulama kararı aldığında Avrupa brendilerini, özellikle de Fransız konyaklarını hedef aldığını hatırlattı. Bir Avrupalı diplomat ise, "Çin'in niyetlerinin ne olduğunu bilmek için henüz çok erken" dedi.

Fransa, İtalya ve Polonya sanayileşmede daha ileri adımlar isterken Almanya, İsveç ve Hollanda Çin’i karşılarına almak istemiyor

Fransa’nın öncülük ettiği ve aralarında İtalya ile Polonya’nın da bulunduğu bazı ülkeler, Komisyon’un önerisinin yeterince ileri gitmediği görüşünde. Bu ülkeler, Çin’in Avrupa pazarına ihtiyaç duyduğunu ve Pekin’in tehditleri karşısında ellerinde bir koz bulunduğunu savunuyor.

Spektrumun diğer ucunda ise Berlin’in yanı sıra Stockholm ve Lahey yer alıyor. Piyasa ilkelerine bağlı olan bu başkentler, aksine, daha az bağlayıcı bir Avrupa tercihinden yana; ancak iş dünyasında bu konu görüş ayrılıklarına yol açıyor. En büyük endişeleri ise Donald Trump’ın yeni gümrük vergilerine zaten katlanmak zorunda oldukları ve Orta Doğu’daki krizin enerji fiyatlarını tırmandırdığı bir dönemde Pekin’in misilleme önlemleri.

Kaynak: Le Monde