Gıda endüstrisinde bugün tarihi bir dönüm noktası yaşanarak, Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA, U.S. Department of Agriculture) tarafından iki gıda teknolojisi şirketine, Eat Just ve Upside Foods'a, biyoreaktörde kök hücrelerden yapılan tavuk eti satışına izin verildi.

Bu sabahın erken saatlerinde verilen onayla ABD'de tamamen yeni bir gıda kategorisinin üretim ve pazarlamasının önü açılıyor.

Singapur, 2020 yılında Good Meat şirketi tarafından üretilen, kök hücrelerden yapılan tavuk eti satışlarına izin veren ilk ülkeydi. Bununla birlikte ABD'de verilen iznin, ülkenin büyüklüğü ve etkisi göz önüne alındığında çok daha büyük bir tesire sahip olması ve diğer birçok ülke ve şirketin benzer ürünleri piyasaya sürmesi bekleniyor.

Teknolojiye öncülük eden ilk şirketlerden biri olan Hollanda merkezli Mosa Meats'in CEO'su Maarten Bosch, "ABD'den gelen haberler tüm hücresel tarım ekosistemi için heyecan verici bir gelişmedir. Asya ve Kuzey Amerika'daki düzenleyiciler, et yetiştirmenin hayvanları kesmeye güvenli bir alternatif olduğuna işaret ederken, dünya çapındaki yasa koyucular, hücresel tarımın sunduğu büyük ekonomik ve çevresel fırsatları kaçırmamak için harekete geçecekler” dedi.

2015 yılında Memphis Meats olarak piyasaya sürülen Upside Foods’un kurucusu ve yöneticisi, on yıldan uzun bir süre önce fikri ilk kez ortaya atan Uma Valeti ise USDA'nın verdiği iznin, yıllarca süren çaba ve inovasyonun birikimi olduğunu ve hücreden üretilen tavuğun, güvenli, sağlıklı ve sorumlu bir şekilde üretildiğini kanıtladığını ileri sürdü. Valeti bir vejetaryen olsa da, et üretmenin radikal anlamda yeni bir yolunu benimsemekteki asıl amacı iklim değişikliğine yönelik endişesiydi.

Birleşmiş Milletler'e göre endüstriyel hayvan yetiştiriciliği, küresel sera gazı emisyonlarının % 14,5'ini üretiyor. Dünya Kaynakları Enstitüsü, 2022 yılında gelişmiş ülkelerde yaşayanların küresel ısınmayı sınırlamak için haftada iki burgerden daha fazlasını yememelerini tavsiye etti. 

Hayvan tarımını değiştirmek ve bitki bazlı bir diyete geçmek hem gezegen hem de insan sağlığı için daha iyi olsa da, insanların bunu yapma olasılığının zayıf olduğunu söyleyen Uma Valeti, bu yüzden bu kadar çok emisyon yaratan hayvanlar olmaksızın eti yeniden yaratmaya odaklanmaya karar verdiğini vurguladı.

Bir biyoreaktöre konan kök hücrenin sıcaklık kontrolü altında vitamin, mineral, yağ, şeker ve proteinle gelişmesi iki hafta sürüyor. Et tıpkı bir tavuk göğsü gibi pişirilir ve tadı tamamen aynıdır. Hatta besin özellikleri açısında biraz daha zengin ve tat olaraksa daha lezzetlidir.

Valeti, etin bu şekilde yetiştirilmesinin geleneksel et üretimine göre % 80 daha az sera gazı emisyonu salınımı yaptığını, toprak ve su gereksinimlerini % 78'den fazla azalttığını kaydetti.

ABD’de onay süreci, ürün bazında Gıda ve İlaç İdaresi'nin (FDA, Food and Drug Administration) onayının ardından USDA'dan gelen izinle tamamlanır. İlk önce FDA, ürünün yemek için güvenli olduğunu belirten bir "itiraz yok" mektubu yayınlamalıdır. FDA, 16 Kasım 2022'de  Upside'a hücresel tavuk üretimi için yeşil ışık yaktı. Daha sonra USDA’nın üretim tesislerini, ambalajları ve et ürünlerini denetlemesi gerekir ve ancak USDA’nın onayı ile ürünler halka satılabilir.

Bu gelişmeye rağmen, bu tür tavuk etinin fiyatının uzun bir süre daha geleneksel etten yüksek olması bekleniyor. Fiyat yüksekliğinin nedeni tüketici talebinin düşük olmasından değil, altyapı eksikliğinden kaynaklanıyor. Kök hücreden tavuk üretmeye başlayan şirketlerin fabrikalarını büyütmeleri için ciddi bir yatırım yapmaları gerekiyor. 

Kaynaklar: Time -  Wall Street Journal