ABD’de Yüksek Mahkeme cuma günü, ABD Başkanı Trump'ın gümrük vergilerinin çoğunu uygulamak için acil durum yetkilerini geniş kapsamlı bir şekilde kullanmasını iptal ederek, ithalatı vergilendirmek için onlarca yıllık bir yasayı kullanamayacağına karar verdi.

Tartışılan konu, başkanın ulusal acil durum sırasında geniş ekonomik yetkiler kullanmasını sağlayan 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'dır. (International Emergency Economic Powers Act of 1977, IEEPA) Trump, bu yasayı kullanarak düzinelerce ticaret ortağına ithalat vergisi uygulamayı haklı çıkarmaya çalışmıştı.

Mahkeme, görüşünde, “Başkan, IEEPA’nın 1702(a)(1)(B) Bölümünde aralarında 16 kelime bulunan iki kelimeye, 'düzenlemek' ve 'ithalat' kelimelerine dayanarak herhangi bir ülkeden, herhangi bir ürüne, herhangi bir oranda ve herhangi bir süre için ithalata tarife koyma konusunda bağımsız bir yetkiye sahip olduğunu iddia etmektedir. Bu kelimeler bu ağırlığı taşıyamaz” dedi.

Trump, nisan ayında bu yasayı kullanarak, Amerika'nın en yakın müttefiklerinden bazıları da dahil olmak üzere küresel gümrük vergileri uyguladı. Bunu, ABD'nin dünyanın geri kalanıyla olan "büyük ve sürekli" ticaret açığı nedeniyle ulusal acil durum ilan ederek yaptı. Trump, Amerika'nın ihracatı ve ithalatı arasındaki fark olarak ticaret açığının ABD imalat sektörünü zayıflatan adaletsiz ticaret ilişkilerini yansıttığını savunmuştu.

Ayrıca geçen şubat ayında, göçmen akışını ve yasa dışı fentanil girişini durdurmak için yeterince çaba göstermedikleri gerekçesiyle Meksika, Kanada ve Çin'e vergi uygulamak için bu yasayı kullanmıştı.

Gümrük vergileri, bir düzine eyalet ve ithalat vergilerinin kâr marjlarını olumsuz etkilediğini savunan küçük işletmeler tarafından mahkemede dava konusu edildi.

Davalar, alt mahkemelerin acil durum yasasının başkana bu büyüklükte gümruk vergisi uygulama yetkisi vermediğine karar vermesinin ardından Yüksek Mahkeme'ye ulaştı; ancak mahkeme, dava süreci devam ederken vergilerin yürürlükte kalmasına izin vermişti.

Karar, Trump'ın ekonomi politikasına büyük bir darbe indirdi. Ekonomi ve tüketiciler için önemli sonuçlar doğuracak. Federal hükümet, geçen yılın başından bu yana 200 milyar dolardan fazla gümrük vergisi topladı. Karardan önce, yönetim davayı kaybetmenin hükümeti diğer ülkelerle yapılan ticaret anlaşmalarını iptal etmeye ve potansiyel olarak yüklü miktarda geri ödeme yapmaya zorlayabileceğini söylemişti.

Kaynak: New York Times